هر روز چند نوزاد در دنیا به دنیا می‌آیند؟

از وقتی خواندن این جمله را شروع کردی، چند نوزاد در دنیا به دنیا آمده‌اند. تصور این عدد سخت است، پس اول آن را خرد کنیم. در این نوشته تعداد تولدهای دنیا را از ثانیه تا سال دنبال می‌کنیم، می‌بینیم کدام کشورها بیشترین سهم را در این عدد دارند و دربارهٔ اینکه چرا تعداد تولدها حالا رو به کاهش است حرف می‌زنیم. عددها مقادیر تقریبی از چشم‌انداز جمعیت جهان سازمان ملل ۲۰۲۴ هستند.

یک روز با عدد

طبق برآورد سازمان ملل، هر سال حدود ۱۳۲ میلیون نوزاد در دنیا به دنیا می‌آید. اگر این عدد را بر ۳۶۵ تقسیم کنیم، روزی حدود ۳۶۰ هزار نوزاد می‌شود. یعنی ساعتی حدود ۱۵ هزار و دقیقه‌ای حدود ۲۵۰ نوزاد. اگر تا ثانیه پایین بیاییم، حدود ۴ نوزاد: هر بار که پلک می‌زنی، دست‌کم یک نوزاد دیگر در دنیا به دنیا آمده است.

این نوزادان به‌طور برابر در کشورها پخش نشده‌اند. چند کشور بخش بزرگ این عدد را می‌سازند.

کشورهایی که بیشترین تولد را دارند

ده کشوری که در داده‌های بازی بیشترین تولد سالانه را دارند این‌ها هستند (به میلیون، نه هزار، تقریبی):

هند به‌تنهایی حدود ۱۷ درصد تولدهای دنیا را دارد. چهار کشور اول روی هم از ۴۶ میلیون می‌گذرند؛ یعنی بیش از یک‌سوم کل دنیا. ترکیه با حدود ۹۵۰ هزار تولد بیرون از این فهرست است، اما میان حدود ۷۰ کشور در رتبه‌های میانی قرار دارد. ایران هم با حدود یک میلیون تولد در سال کمی بالاتر از ترکیه می‌ایستد.

نکتهٔ جالب: پرجمعیت‌ترین کشور همیشه همان کشوری نیست که بیشترین نوزاد در آن به دنیا می‌آید. چین مدت‌ها در صدر این رده‌بندی بود؛ امروز چون تعداد تولدهایش به‌سرعت کم شده، هند با فاصلهٔ زیاد جلوتر است. در کشورهایی مثل نیجریه، پاکستان و کنگوی دموکراتیک چون نرخ باروری بالاست، تعداد تولدها همچنان بالا می‌ماند.

کدام روز نوزادان بیشتری به دنیا می‌آیند؟

تقسیم عدد سالانه بر ۳۶۵ میانگین را می‌دهد، اما تولدها در طول سال یکسان پخش نمی‌شوند. در بسیاری از کشورها تولدها اواخر تابستان و در پاییز کمی بیشتر می‌شود و در آخر هفته‌ها به دلیل کم شدن زایمان‌های برنامه‌ریزی‌شده پایین می‌آید. این نوسان فصلی از کشوری به کشور دیگر فرق دارد و در حد چند درصد می‌ماند. برای همین درست است که عدد «روزی ۳۶۰ هزار» را یک میانگین بخوانیم. شمارندهٔ زندهٔ صفحه هم در تمام سال با سرعتی ثابت جلو می‌رود و شمارش لحظه‌ای واقعی نیست، تصویری از همین میانگین است.

نرخ باروری پایین می‌آید

نرخ باروری نشان می‌دهد یک زن در طول عمرش به‌طور میانگین چند فرزند به دنیا می‌آورد. برای اینکه جمعیت بدون مهاجرت ثابت بماند، این عدد باید حدود ۲٫۱ باشد. وقتی به کشورهای داده‌های بازی نگاه می‌کنیم، دو سر طیف خیلی از هم دورند.

ترکیه با حدود ۱٫۵ زیر سطح جایگزینی است و ایران با حدود ۱٫۷ هم همین‌طور. ژاپن حدود ۱٫۲، آلمان حدود ۱٫۴ و ایتالیا حدود ۱٫۲. یعنی در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته و با درآمد متوسط، باروری حالا زیر آستانهٔ جایگزینی است. در کل دنیا هم این عدد پایین می‌آید. از دلیل‌های این کاهش می‌شود به شهرنشینی، حضور بیشتر زنان در آموزش و کار، کاهش مرگ کودکان (دانستن اینکه بچه‌های کمتری از دست می‌روند، خانواده‌ها را به داشتن بچه‌های کمتر می‌کشاند) و هزینهٔ بزرگ کردن بچه اشاره کرد.

جمعیت جهان از ۱۹۵۰ تا امروز

تعداد تولد و جمعیت دو چیز متفاوت‌اند. جمعیت با تفاضل تولدها و مرگ‌ها رشد می‌کند. هرچه عمرها طولانی‌تر شود، حتی اگر تعداد تولد ثابت بماند، جمعیت زیاد می‌شود. خلاصهٔ داده‌های سازمان ملل این است (جمعیت و تولد سالانه، به میلیون، تقریبی):

از ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۵ جمعیت جهان از حدود ۲٫۵ میلیارد به ۸٫۲ میلیارد رسید، یعنی حدود ۳٫۳ برابر شد. تعداد تولد سالانه اما از حدود ۹۲ میلیون در ۱۹۵۰ تا سطح ۱۴۰ میلیون در حوالی ۱۹۹۰ و ۲۰۱۰ بالا رفت و بعد آرام‌آرام عقب نشست. امروز حدود ۱۳۲ میلیون است و طبق برآوردها تا ۲۰۳۰ کمی کمتر هم می‌شود.

جزئیات جالبی اینجا هست: با اینکه تعداد تولد از اوجش پایین آمده، جمعیت هنوز زیاد می‌شود. چون نوزادانی که به دنیا می‌آیند از کسانی که می‌میرند بیشترند و آدم‌ها عمر طولانی‌تری دارند. این اثر باعث می‌شود جمعیت جهان طبق برآورد سازمان ملل جایی در نیمهٔ دوم همین قرن به اوج برسد.

چرا تعداد تولد کم می‌شود ولی جمعیت زیاد؟

این در نگاه اول متناقض به نظر می‌رسد، اما منطق ساده‌ای دارد. جمعیت مثل یک استخر است: تولدها آب اضافه می‌کنند و مرگ‌ها آب بیرون می‌کشند. با اینکه تولدها از ۱۴۰ میلیون به ۱۳۲ میلیون رسیده، هر سال حدود ۶۰ میلیون نفر در دنیا می‌میرند؛ تفاضل، افزایش خالصی حدود ۷۰ میلیون نفر به جا می‌گذارد. از آن طرف، چون آدم‌ها عمر طولانی دارند، آبی که از استخر بیرون می‌رود کمتر شده. به همین دلیل با اینکه تولدهای سالانه کم شدن را شروع کرده‌اند، جمعیت به رشد ادامه می‌دهد و طبق برآورد سازمان ملل تازه در نیمهٔ دوم این قرن به اوج می‌رسد. عدد مرگ‌ها تقریبی است و از منبعی به منبع دیگر فرق می‌کند.

فاصلهٔ کشورها اما خیلی زیاد است. در کرهٔ جنوبی تولد سالانه حدود ۲۳۰ هزار و نرخ باروری حدود ۰٫۷ است. با این روند، یک نسل بعد تعداد بچه‌هایی که به دنیا می‌آیند کمتر از نصف والدینشان است. در نیجر نرخ باروری حدود ۶٫۱ و تولد سالانه حدود ۱٫۲ میلیون است؛ با این روند جمعیت در مدت کوتاهی چند برابر می‌شود. میانگین جهان جایی میان این دو سر ایستاده و هر سال کمی بیشتر به سطح جایگزینی نزدیک می‌شود.

ربط این عددها به بازی

در لاتاری تولد، چیزی که تعیین می‌کند در کدام کشور به دنیا بیایی دقیقاً همین تعداد تولدهاست. وقتی تاس انداخته می‌شود، هر کشور شانسی متناسب با تعداد تولد سالانه‌اش دارد. احتمال اینکه در هند به دنیا بیایی، میان ۷۰ کشور فهرست، حدود ۲۰ درصد است؛ در ژاپن حدود ۰٫۶ درصد. بخش «اگر الان به دنیا می‌آمدی» در صفحهٔ اصلی، هشت کشور محتمل‌تر را با همین نسبت‌ها نشان می‌دهد. شمارندهٔ زندهٔ صفحه هم با سرعت تولدی که از عدد سالانهٔ بالا به دست آمده جلو می‌رود.

دیدن اینکه تولدها این‌قدر نابرابر پخش شده‌اند، نشان می‌دهد چرا لاتاری تولد موضوعی جدی است. اگر دوست داری برو سراغ بازی و کشور خودت را قرعه بکش.