لاتاری تولد یک ایدهٔ کوچک است که بازی شده: هیچکدام از ما انتخاب نکردیم کجا به دنیا بیاییم. ولی جایی که در آن به دنیا آمدهایم روی خیلی چیزها اثر میگذارد، از اینکه چند سال عمر میکنیم تا اینکه اصلاً به مدرسه میرویم یا نه. میشود این را در عددها خواند. اما تجربهکردنش در یک بازی خیلی بیشتر در ذهن میماند.
هدف سایت
8mlia.com فقط یک دغدغه دارد: اینکه وزن جای تولد را در شانسهای زندگی حس کنی. شاخصهایی مثل امید به زندگی، مرگومیر کودکان و درآمد سرانه در جدولها سرد به نظر میرسند. اما وقتی همین عددها به شکل زندگی یک آدم جلوی چشمت جریان پیدا میکنند، فرق را تجربه میکنی: با همان تاس یک بار در ژاپن و یک بار در چاد به دنیا میآیی و میبینی ده سال اول چقدر متفاوت میگذرد.
بازی کسی را مقصر نمیداند و به کسی درس نمیدهد. فقط دادههای واقعی جمعیتی را درون یک داستان میگذارد و نتیجهگیری را به خودت میسپارد.
چطور بازی کنیم؟
- تاس را بینداز. یکی از ۷۰ کشور دنیا، به نسبت تعداد تولدهای سالانهٔ آن کشور، قرعه میخورد. احتمال اینکه در هند به دنیا بیایی زیاد است، چون آنجا هر سال حدود ۲۳ میلیون نوزاد به دنیا میآید. همراه کشور، جنسیتت، شهری یا روستایی بودنت، دهک درآمدی خانواده و تعداد خواهر و برادرهایت هم تعیین میشود.
- زندگی جریان پیدا میکند. در حدود یک دقیقه شخصیتت سالبهسال بزرگ میشود. به مدرسه میرود، بیمار میشود، عاشق میشود، کار پیدا میکند یا نمیکند. تعداد رویدادها بسته به دادههای کشوری که در آن به دنیا آمده فرق میکند.
- تصمیم با توست. در چند نقطهٔ حساس زندگی انتخاب به تو سپرده میشود: آمادهشدن برای دانشگاه یا شروع کار، مهاجرت یا ماندن، قبولکردن یک کار پرریسک یا نه. اگر بخواهی میتوانی با دکمهٔ «خودکار» تصمیمها را به رایانه بسپاری.
- نتیجه را ببین و به اشتراک بگذار. وقتی زندگی تمام میشود میبینی چند سال زندگی کردی، چه امتیازی گرفتی و این امتیاز از چند درصد ۵۰۰ زندگی تصادفی بالاتر است. میتوانی یک تصویر استوری یا یک لینک چالش بسازی و برای دوستت بفرستی. دوستت در نقش همان آدم به دنیا میآید و سعی میکند با انتخابهای خودش از تو جلو بزند.
یک «زندگی امروز» هم هست که هر روز همه در نقش یک آدم به دنیا میآیند. در بخش گذرنامه هم هر بار که در کشوری تازه به دنیا بیایی یک مهر میگیری.
دادهها از کجا میآیند؟
تعداد تولدهای سالانه، امید به زندگی و نرخ باروری از گزارش چشمانداز جمعیت جهان سازمان ملل ۲۰۲۴ (WPP 2024) گرفته شدهاند. برای درآمد سرانه (بر پایهٔ برابری قدرت خرید)، مرگومیر کودکان زیر ۵ سال و نرخ شهرنشینی از شاخصهای توسعهٔ جهانی بانک جهانی استفاده میشود. مقادیر مربوط به حدود ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ هستند و در بازی به شکل تقریبی و گردشده آمدهاند. جزئیات مدل را میتوانی در نوشتهٔ 8mlia چطور کار میکند بخوانی.
استفادهٔ آموزشی
معلمهایی که جغرافیا، مطالعات اجتماعی، جمعیتشناسی یا مباحث توسعه درس میدهند میتوانند از بازی در کلاس استفاده کنند. یک زندگی یکدقیقهای راه سادهای است برای حرفزدن دربارهٔ مفهوم انتزاعیای مثل «امید به زندگی». با لینک چالش کل کلاس میتواند در نقش یک آدم به دنیا بیاید، هر کس تصمیمهای خودش را بگیرد و بعد نتیجهها مقایسه شود. چون عضویت لازم نیست، دانشآموزها مجبور نیستند حساب باز کنند. اگر بازی را در کلاس استفاده کردی و برایمان بنویسی چطور پیش رفت، خوشحال میشویم.
این یک بازی است
شخصیتها، نامها و متن رویدادها خیالیاند. از هیچ آدم واقعیای سابقهای نگه داشته نمیشود و هیچ زندگیای در بازی پیشبینی یا پیشگویی به حساب نمیآید. پسزمینهٔ آماری واقعی است، اما عمداً ساده شده است: زندگی واقعی خیلی متنوعتر از میانگین یک کشور است. نتیجهٔ بازی دربارهٔ عمر واقعی تو یا هیچکس دیگر چیزی نمیگوید.
زبان و حریم خصوصی
سایت به ۲۵ زبان در دسترس است و ثبتنام نمیخواهد. سابقهٔ بازیات فقط در مرورگر خودت میماند. برای جزئیات سیاست حریم خصوصی را بخوان. برای گزارش خطا، پیشنهاد ترجمه یا هر موضوع دیگری برایمان بنویس.